Call Center Poland: Pressroom > Media o Call Center Poland

Wierny jak klient

Business Media, 1 września 2008
autor: Dana Malicka, Anna Golasa

Marketing lojalnościowy przeżywa dziś erę świetności. Zapotrzebowanie na dobre, przemyślane programy lojalnościowe wzrasta z każdym dniem. W języku współczesnego marketera na stałe zadomowiły się takie pojęcia, jak: motywacja, integracja czy wreszcie lojalność.

Marketing lojalnościowy to złożona strategia działania koncentrująca się na zbudowaniu pozytywnych, trwałych relacji z klientem bądź partnerem biznesowym, zapewniająca stały pożądany stopień komunikacji na płaszczyźnie BtoC (business to consumer) oraz BtoB (business to business). Techniki i schematy działania programów lojalnościowych (ang. loyalty program) na obu tych płaszczyznach opierają się na tych samych założeniach i mają prowadzić do tego samego celu - zbudowania trwałej lojalności odbiorcy programu wobec firmy/marki/instytucji, która jest jego realizatorem. Szeroko pojęta lojalność oznacza w tym wypadku m.in. wierność firmie bądź marce, polecanie jej znajomym bądź współpracownikom oraz - pośrednio - wspólną pracę nad jej pozytywnym wizerunkiem.

Zdobyć klienta
Dobrze skonstruowany i przeprowadzony program lojalnościowy musi mieć na starcie jasno określony cel, w tym wypadku zawężony do dwóch zagadnień - czy chcemy zdobyć nowego klienta, czy utrzymać tego, którego już mamy? Słowo „klient" jest tu użyte w znaczeniu umownym i oznacza nie tyl¬ko konkretnego kupującego, lecz także współpracownika, sieć sprzedaży, hur¬townię, partnerów biznesowych itp. I choć szacuje się, że zatrzymanie klienta jest pięciokrotnie tańsze niż zdobycie nowego, to coraz częściej pojawiają się na rynku programy mające na celu zdobycie nowej rzeszy odbiorców. Programy lojalnościowe niosą szereg korzyści zarówno dla firm, jak i dla ich klientów, jednak zdecydowanie są to korzyści odmiennych kategorii. Przyjmując, że celem konkretnej akcji lojalnościowej jest zdobycie nowego klienta i co za tym idzie - zwiększenie sprzedaży produktu lub usługi, zrealizowanie założenia jest niejako pierwszą, naczelną korzyścią. Programy lojalnościowe trafiają na podatny grunt wszędzie tam, gdzie za zbliżoną cenę sprzedawane są takie same towary lub oferowane bardzo podobne usługi. Takimi rynkami są bez wątpienia sieci stacji benzynowych, banki i sklepy wielkopowierzchniowe. Właśnie tam zachodzi szczególna potrzeba przyciągnięcia lub zatrzymania klienta poprzez zaoferowanie mu czegoś ekstra, wyjątkowego, lepszego niż konkurencja. Obecnie większość sieci stacji benzynowych ma własne programy lojalnościowe. Na polskim rynku akcje zapoczątkował w 1999 r. Shell z kartą Smart, której posiadaczami jest obecnie blisko 2 min osób. Kolejne były BP z Partnerclub w 2000 r. i PKN Orlen z Orlen Vitay w 2001 r. Innowację na rynku wprowadził Statoil - PremiumClub, wprowadzając wraz z restauracjami Pizza Hut, KFC i Bankiem BPH pierwszy lojalnościowy program wielopartnerski.
Podobna sytuacja ma miejsce w sektorze usług bankowych, gdzie niemalże każdy bank wprowadził dla swoich klientów co-brandowe karty kredytowe lub płatnicze, oferując im wraz z kartą dodatkowe usługi, np. zniżki we wskazanych sklepach czy ubezpieczenie. Citibank przystąpił do programu Miles & Morę uchodzącego za pierwszy nowoczesny program lojalnościowy stworzony w latach 70. z inicjatywy amerykańskich linii lotniczych. Każde zakupy opłacone kartą kredytową Citibank - LOT oraz wypłata gotówki z bankomatu powiększają saldo mil na koncie Miles & Morę, które można następnie wykorzystać przy zakupie biletów lotniczych. Decydując się na kartę Citibank - LOT, klient już na starcie dostaje darmowe mile do wylatania, od l tyś. do 3 tyś., w zależności od rodzaju karty.

Kto jest kim?
Programy lojalnościowe mogą przybierać różne formy. Najczęściej spotykaną i zarazem bardzo czytelną formą akcji lojalnościowej są programy oferowane przez prawie wszystkie sklepy wielkopowierzchniowe. Za dokonanie zakupów klient dostaje odpowiednią liczbę punktów, które potem zostają wymienione na nagrody. Punkty zazwyczaj są gromadzone na specjalnej karcie, którą klient dostaje w momencie dokonania pierwszych punktowanych zakupów. Przy kasie lub w punkcie obsługi klienta wypełnia się specjalny formularz (dostarczając tym samym szeregu informacji na swój temat), po czym przy każdorazowych zakupach na kartę naliczane są punkty. W ten sposób sklep uzyskuje bardzo istotne dla siebie informacje o kliencie - jego dane personalne, adres, zainteresowania, preferencje zakupowe, a nawet ulubione kanały komunikacji. Daje to możliwość zbudowania bazy danych klientów, która - odpowiednio skonstruowana i zarządzana - stanowi idealny materiał wyjściowy do prowadzenia kolejnych akcji. Mając usystematyzowaną wiedzę o klientach, możemy przygotować spersonalizowane akcje adresowane do konkretnych, odrębnych grup odbiorców, czyli celowane w ich specyficzne potrzeby. Finalnie mamy więc nowego klienta wraz z cennymi informacjami o nim, a co za tym idzie - zwiększenie sprzedaży oraz potencjalnego ambasadora marki, który poleci nasz produkt znajomym. Ważną zaletą programów lojalnościowych jest bowiem możliwość otrzymywania dodatkowych bonusów (punkty, rabaty, upominki - zależnie od specyfiki akcji) właśnie za polecanie produktu znajomym.

Ważny jest system
Co z danymi osobowymi i innymi informacjami dotyczącymi klienta? W jaki sposób mądrze nimi dysponować? Gromadzenie danych osobowych klientów prowadzone jest obecnie przez ogromną liczbę sklepów, firm i instytucji - poczynając od gigantów branży, na małych sklepikach i punktach usługowych kończąc. Jak wiele z tych danych jest potem wykorzystywanych w planowaniu działań marketingowych? Wybierając techniki i narzędzia do koordynowania programu lojalnościowego, należy mieć na uwadze przede wszystkim stworzenie takiego systemu, który z czasem może zostać rozbudowany, poszerzony o np. dodatkowe funkcje i dane biznesowe. Zawsze należy przyjąć założenie, że program lojalnościowy, nawet ten, który na starcie jest całkiem niewielki, szybko może przerodzić się w bardzo rozbudowaną pod względem liczby promocji i zasad komunikacji akcję marketingową. Patrząc jednak z drugiej strony, nie warto od razu inwestować ogromnych środków w bardzo rozbudowany system informatyczny, gdy przewidujemy że jego wykorzystanie będzie niewielkie. Optymalnym narzędziem będzie więc system skalowalny i łatwy do rozbudowania w miarę pojawiającego się z czasem zapotrzebowania. Wskazany może być system o budowie modularnej, który przystosowany będzie zarówno do rozwoju horyzontalnego, jak i wertykalnego. Systemy tego typu (znane pod nazwą Comarch Loyalty Management, możliwe do poszerzenia dodatkowo o moduł Contact Center, Web portal BtoB oraz BtoC, moduł partnera logistycznego, a także narzędzia analityczne i raportujące) oferuje na polskim rynku np. firma Comarch Systemy Informatyczne.

Nagrody i punkty
Systemy i sposoby nagradzania w poszczególnych programach lojalnościowych płaszczyzny BtoC są bardzo zróżnicowane. Do najpopularniejszych należy stworzenie katalogu nagród, z którego klient sam może wybrać nagrodę po zgromadzeniu odpowiedniej liczby punktów (system tego typu prowadzi np. hipermarket Real przejęty razem ze sklepami od marki Geant). Podobnie działa zbieranie punktów na konkretną nagrodę bez możliwości wyboru z katalogu - przykładowa akcja sieci handlowej Lewiatan, podczas której klienci zbierali punkty na poszczególne części porcelanowego serwisu do kawy lub stacji paliw Orlen, gdzie za zatankowanie 20 litrów paliwa klient dostaje naklejki, wkleja je do formularza i po uzbieraniu trzynastu naklejek wymienia je na piłkę futbolową. Nagrodami mogą też być wszelkiego typu rabaty i upusty na zakupy dokonywane w danej sieci czy hipermarkecie (co dodatkowo wpływa na zwiększenie obrotu i wzrost sprzedaży bez konieczności angażowania i uruchamiania żadnych zewnętrznych narzędzi) bądź na artykuły konkretnego producenta. Na rynku pojawia się także coraz więcej złożonych, wielopartnerskich programów lojalnościowych promujących pośrednio jedną konkretną markę i adresowanych do wąskiej grupy odbiorców. Ogólnopolska akcja tego typu „Punkt dla mamy" organizowana przez agencję Data Solutions dla marki Pampers Procter & Gamble (wyróżniona w III edycji konkursu Golden Arrow) skierowana była wyłącznie do matek robiących zakupy i obejmowała kilka marek: Lenor, Pampers Sleep & Play, Clean & Play, Duracell, Braun, Yizir, Oral-B Stages. Poprzez zakup produktów wymienionych powyżej o minimalnej wartości 60 zł klientka przystępowała do programu i otrzymywała pierwsze 3 punkty. Następnie za zakup produktów za m.in. 20 zł dostawała każdy kolejny punkt, który wklejała do książeczki otrzymanej wraz z katalogiem nagród od sprzedawcy. Zebranie odpowiedniej liczby punktów pozwalało złożyć zamówienie na wybraną nagrodę - w formularzu zamówienia należało wskazać sklep, w którym chce się odebrać nagrodę -w akcji brało udział 175 sklepów z całej Polski. O terminie odbioru nagrody klientka była informowana za pośrednictwem SMS-ów.

Konkursy dla firm
W płaszczyźnie BtoB narzędzia i techniki zastosowane w programach lojalnościowych oraz ich przebieg nieco różnią się od tych opisanych powyżej. Ich celem też nie zawsze jest zdobycie nowego klienta - częstokroć są to nagrodzenie lojalnych współpracowników, wyróżnienie dla partnerów biznesowych, upominki dla sieci sprzedaży, dilerów, dystrybutorów czy hurtowni. Pojawia się tu także nowy rodzaj nagród - oprócz nagród rzeczowych typu sprzęt AGD, RTV telefony, bony bardzo często są to duże rabaty na zakup produktu, dodawanie gratisów do kolejnych zamówień, czasowe zmniejszenie marży lub zwiększenie prowizji itp. Przykładem na połączenie kilku schematów działań w jednym programie i stworzenie akcji wielopłaszczyznowej jest program agencji Data Solutions „Zelmer - wyraźnie zwiększamy obroty" skierowany do punktów sprzedaży detalicznej. Podstawowy mechanizm akcji opierał się na gromadzeniu punktów na kontach uczestników akcji (punkty przyznawane były za sprzedaż produktów Zelmer przez sklep, a następnie wymienianiu ich w dowolnym momencie trwania akcji na nagrody z katalogu lub licytowaniu nimi produktów wystawionych przez Zelmer na aukcjach internatowych. Poza tym cały czas prowadzone były dodatkowe akcje związane z wprowadzaniem nowych produktów Zelmer na rynek lub z rekomendacją marki konsumentom. Zwieńczeniem programu było przeprowadzenie loterii wśród najbardziej zaangażowanych w akcję sklepów, w której nagrodami były bony Sodexho. Oryginalnym i bardzo złożonym programem lojalnościowym objęła swoich klientów Polfa Kutno SA, Grupa Ivan. Na jej zlecenie agencja Euro RSCG Marketing House przygotowała program „Farmaceuta XXI wieku" (zdobywając Grand Piix Golden Arrow 2007). W ramach programu sprzedażowego agencja przygotowała między innymi powieść w odcinkach „Apteka pod Białym Gołębiem". Współtworzona przez scenarzystkę serialu „M jak miłość" historia doskonale budowała emocjonalny wymiar programu. Na specjalnej stronie WWW dla uczestników programu pojawiały się co dwa tygodnie kolejne rozdziały powieści. Każdy z nich mógł załogować się i zagłosować na losy bohaterów, jak również znaleźć informacje o aktualnych konkursach i nagrodach. W programie wykorzystano mailing, internet i SMS-y. Efektem akcji był response na poziomie do 90 proc., a cele sprzedażowe wyznaczone przez marketera zostały przekroczone czterokrotnie.

Karta zamiast podwyżki
Programy lojalnościowe świetnie wpisują się w schemat działań motywacyjnych skierowanych w stronę współpracowników bądź pracowników. Wyróżnienie i nagrodzenie tych najlepszych bądź zmotywowanie pozostałych zrealizować można na wiele sposobów. Oprócz standardowych nagród rzeczowych (w zależności od specyfiki firmy i prowadzonego programu może być to sprzęt AGD, RTV przedmioty użytku codziennego, biżuteria, książki etc.). Ciekawym pomysłem może być obdarowanie wyróżnionego pracownika np. kartą podarunkową lub bonem Sodexho. Karty podarunkowe wyglądają podobnie jak karty bankowe i wyposażone są w pasek magnetyczny, na którym zapisywane są wszystkie dane identyfikacyjne. Karta może być wykorzystana jednorazowo lub kilkakrotnie do łącznej wysokości określonej wcześniej wartości nominalnej. Jeśli kwota zakupów przekroczy wartość karty, można dokonać dopłaty gotówką lub kartą płatniczą - dokładnie tak samo jak w przypadku tradycyjnych bonów. Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService SA będące własnością banku PKO BP oprócz samych kart oferuje całą gamę związanych z nimi usług, m.in.: oprogramowanie terminala POS zintegrowane z aplikacją płatniczą, system autoryzacyjny, współpracę w wydawnictwie kart, obsługę transakcji i rozliczeń, prowadzenie bazy informacji o kartach i ich aktywności oraz przesyłanie cyklicznych zestawień wykonanych transakcji. Ciekawym i coraz popularniejszym sposobem na podarunek dla wyróżnionych pracowników są bony turystyczne.

Wykorzystywanie w całości lub w części tekstów znajdujących się na stronie internetowej www.ccp.pl w zakresie innym niż wynikający z art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych jest dozwolone pod warunkiem uzyskania zgody Call Center Poland SA.